De Olympische Spelen laten zo’n enorme indruk achter dat het nauwelijks uit te leggen is wat nu zo indrukwekkend was. Een week verder lukt het wel om er structuur in aan te brengen: ten eerste is er het evenement zelf en de complete regie waarmee de Chineze dat in de hand hebben. Ten tweede is er wat de wereld ziet: de mediaregistraties die (vaak live) de hele wereld overgaan.  Ten derde is er wat een land ziet. In ons geval Nederland. Hoe kijken wij naar de Spelen en wat krijgen wij mee in Nederland en wat voor feestje maken wij er eigenlijk van?

Dit zijn drie samenhangende verhalen, maar ze verdienen alledrie de aandacht. Vandaar dat ik ze los trek. Vandaag de belevenis in Beijing: het Chinese staatstheater in optima forma. Over de regie van de Chinese staat op de dagelijkse gang van zaken in en om Beijing.

Nog voor dat je een stap op Chinese bodem hebt gezet zijn de Chinezen al begonnen om de blije Olympische boodschap aan je duidelijk te maken. In het vliegtuig krijg je Olympische groeten van de stewardessen, liggen boekjes over de Spelen en draait het entertainment systeem Olympische video’s. De aankomst op Beijing Capital International is dan direct de voorbode voor de hele Olympische periode: alles is One World, One Dream met een vleugje Beijing Welcomes You. De vijf mascottes lopen bij de bagageband rond, Olympische sporters kunnen in de fast lane bij de douane en alles loopt op rolletjes. De indruk van de snelweg naar Beijing is nauwelijks anders: vlaggen links en rechts, alle billboards zijn Olympisch en de radio speelt de Olympische hit: Beijing welcomes you.  De eerste indrukken zijn geweldig: wat is dit goed geregeld. De Olympic lane zorgt ervoor dat we in zeer korte tijd midden in de stad zijn en er is nauwelijks verkeer. Alle auto’s met een even nummerbord mogen namelijk vandaag de weg niet op, morgen mogen zij weer en de oneven niet. De verwondering gaat door: deze stad is schoon, is compleet af, oogt prettig, westers zelf en voelt vooral erg Olympisch. De banieren op de vlaggenstokken zijn hier het meest pregnante symptoom van, maar ook de megadoeken die overal in de stad hangen. Soms meer dan honderd meter lang, altijd minimaal zes meter hoog. De ringen zijn onontkoombaar, Beibei, Jingjing, Huanhuan, Yingying en Nini zijn overal. En Beijing blijft me maar verwelkomen. Met 100.000 keurig Engels sprekende gidsen, met billboards, met spandoeken, met vlaggen, op de radio, op alle schermen in de metro en bus, waar eigenlijk niet.

Na twee dagen begint deze Chinese warmte (nee niet de temperatuur) me op te vallen. Elke bouwplaats is ingepakt, alsof Christo is langs geweest, maar met minder fantasie. Geen enkele “oude” wijk is te zien. Alles wat wij horen te zien is opgelapt: de Hutongs zijn ververst, de Chinese restaurants verkopen geen hond en rat (zeggen ze) en de stad is zo perfect rustig. Wat me nog het meest opvalt is dat een stad met 17 miljoen inwoners zo tranquiel is. Waar zijn die 17 miljoen mensen dan? Onze gids zegt dat ze op zomervakantie zijn en na een beetje doorvragen blijken 2 tot 4 miljoen mensen niet in Beijing te zijn. Dit lijkt mij een voorzichtige schatting. Het zou mij niets verbazen als maar de helft van de Beijingers er is.

De rit naar het roeien in Shunyi is verbazingwekkend, we hebben de hele snelweg voor ons zelf. De parken langs de weg worden nog aangelegd en de vlaggen wapperen fier, maar deze weg is nog geen maand af, zo voelt het. Als we naar Tianjin gaan (waar het voetbal is) blijkt er een barst in het Chinese porselein te zitten, de façades voor de plaatselijke hutongs, die niet opgeknapt zijn, sluiten niet goed aan en we zien voor het eerst rommel op de straat en oude krakkemikkige huisjes. Als we op één van de toeristische marktjes lopen in het hartje van Beijing kunnen we ineens toch gebakken hond kopen en nog een keur aan andere bizarre gerechten. De handelsgeest wint het hier van de opgelegde culturele vooruitgang.

Nadat we het hockey gekeken hebben op het Olympic Green en daar talloze nieuwe stadions hebben gezien (inclusief de befaamde Watercube en het Birdsnest), dringt het pas echt door. De Olympische Spelen zijn China’s variant van de Truman Show: heel Beijing is een decor, gebouwd om ons te trakteren op een 30 miljard dollar kosten real live productie. De staat blijkt een geweldig regisseur, maar vooral een fantastisch producent: alles is er, is af en functioneert. Hulde voor het staatstheater en dit meticuleus uitgevoerde programma!

Foto's Marten Havekes en Gijsbregt Brouwer